Αξιοθέατα
Φυσικά Αξιοθέατα
Σπήλαιο Προβατίνας
Η είσοδος του βρίσκεται ανάμεσα στους πύργους της Αστράκας, πάνω από το Μικρό Πάπιγκο. Με βάθος 408 μέτρων, συγκαταλέγεται στα μεγαλύτερα κάθετα βάραθρα του κόσμου, σχηματισμένο από τη συνδυασμένη δράση νερού και πάγου. Σε βάθος 180 μέτρων υπάρχει ένα μικρό πατάρι με μόνιμους πάγους, που παραμένουν άλιωτοι όλο το χρόνο. Μια μοναδική αίθουσα με μικρή λίμνη και αναμνηστικές πλάκες από ελληνικές και διεθνείς αποστολές κοσμεί τους τοίχους της σπηλιάς. Το χάσμα ανακαλύφθηκε το 1965 από Άγγλους σπηλαιολόγους. Ο Jim Eyre επιχείρησε την πρώτη κατάβαση, με ανεμόσκαλες, το 1966, φτάνοντας στα 156 μέτρα βάθους.
Πέτρινο Δάσος
Κοντά στο Μονοδένδρι βρίσκεται το Πέτρινο Δάσος. Πρόκειται για έναν σημαντικό γεώτοπο, με μεγάλη τουριστική και εκπαιδευτική αξία. Ασβεστολιθικές πλάκες, τοποθετημένες η μία πάνω στην άλλη, δημιουργούν ένα σπάνιο φυσικό φαινόμενο που συναντάται σε ελάχιστα μέρη του κόσμου. Ιδανική εποχή για να το επισκεφθεί κανείς είναι τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες, όπου η μορφολογία του αναδεικνύεται καθαρά.
Σκάλα Βραδέτου
Σε υψόμετρο 1.340 μ., το ομώνυμο χωριό φημίζεται για τη Σκάλα του, την πιο μακριά από τις τέσσερις που έχουν διασωθεί. Πρόκειται για ένα καλντερίμι με 1.200 σκαλοπάτια, σκαλισμένο από ντόπια πέτρα. Μέχρι το 1970 αποτελούσε τη μοναδική δίοδο επικοινωνίας με το γειτονικό χωριό Καπέσοβο.
Κολυµπήθρες στο Πάπιγκο
Οι Κολυμπήθρες στο Πάπιγκο (ή αλλιώς Οβίρες Ρογκοβού) είναι σπάνιου κάλους φυσικές πισίνες. Γοήτευσαν ακόμη και τον Αλή Πασά, ο οποίος απολάμβανε εκεί τα καλοκαιρινά του μπάνια. Πρόκειται για ένα στενό πέρασμα του ρέματος Ρογκοβού, που σχηματίζει ένα μικρό φαράγγι και, με τη ροή του νερού, δημιουργεί μικρές φυσικές λίμνες.
Φαράγγι του Βίκου
Ένα από τα σημαντικότερα φυσικά μνημεία της χώρας μας, το Φαράγγι του Βίκου έχει μήκος 12 χλµ. Και κατέχει ρεκόρ Guinness, καθώς είναι το βαθύτερο παγκοσμίως! Μαζί µε τον ποταμό Βοϊδομάτη συνιστά τον πυρήνα του Εθνικού Δρυμού Βίκου-Αώου. Η διάσχισή του διαρκεί 5 ώρες.
Ο ποταμός Βοϊδομάτης
Από τους καθαρότερους ποταμούς της Ευρώπης, με σταθερή θερμοκρασία 4°C όλο τον χρόνο, ο Βοϊδομάτης ξεκινά από το χωριό Βίκος, διασχίζει το φαράγγι τού Βίκου και εκβάλει στον Αώο. Κατά τη διαδρομή του “συναντά” ορισμένα από τα ομορφότερα μονότοξα, ηπειρώτικα γεφύρια. Το πιο διάσημο είναι το γεφύρι της Κλειδωνιάς στην έξοδο τής χαράδρας του Βίκου.
Είναι κατάλληλος για διάφορα αθλήματα ποταμού, όπως καγιάκ και ράφτινγκ.
Δρακόλιμνη
Σύμφωνα με το μύθο, η λίμνη της Τύμφης και η ομώνυμη λίμνη στο Σμόλικα, έλαβαν το όνομά τους από τους δράκους που κατοικούσαν σε καθεμία από αυτές. Λέγεται πως είχαν έχθρα μεταξύ τους. Ο δράκος της λίμνης της Τύμφης πετούσε κούτσουρα και κλαδιά στον άλλο δράκο της λίμνης του Σμόλικα και ο δεύτερος πετούσε άσπρες πέτρες στον πρώτο.
Το τοπίο γύρω από τη λίμνη είναι γυμνό αλλά εντυπωσιακό, αποπνέοντας μια σπάνια ομορφιά και προσφέροντας καταπληκτική πανοραμική θέα. Η ανάβαση στη Δρακόλιμνη είναι ίσως από τις πιο δημοφιλείς ορειβατικές διαδρομές στην Ελλάδα.
Καταρράκτες “Μπάλτα ντι Στρίγκα”
Ο λόγος για τρεις διαδοχικούς καταρράκτες, οι οποίοι σχηματίζουν φυσικές κολυμπήθρες (οβίρες), με τον μεγαλύτερο να φτάνει σε ύψος τα 25 μέτρα! Το όνομά τους σημαίνει «η μικρή όβιρα (λίμνη) της κραυγής» στα βλάχικα. Η πρόσβαση γίνεται από το μονοπάτι της εκκλησίας του Αγ. Νικολάου, από την κεντρική πλατεία του χωριού. Παρόλο που η απόσταση είναι μόλις ένα χιλιόμετρο, οι καταρράκτες άργησαν να γίνουν ευρέως γνωστοί. Γύρω από τον καταρράκτη υπάρχουν παγκάκια και ένα πέτρινο τραπεζάκι για να μπορούν οι επισκέπτες να ξεκουράζονται.
Αρχιτεκτονική - Πολιτιστικά Αξιοθέατα
Πασχάλειος Σχολή
Ιδρύθηκε το 1861 στο χωριό Καπέσοβο από κληροδότημα των αδελφών Πασχάλη. Ήταν η μεγαλύτερη σχολή του Ζαγορίου. Σήμερα, ανάμεσα σε άλλα σπάνια έγγραφα που εκτίθενται εκεί, φυλάσσεται και ένα από τα λιγοστά αντίγραφα της Χάρτας του Ρήγα Φεραίου. Η λειτουργία της διήρκεσε έως το 1985. Σήμερα, το ισόγειο του κτιρίου έχει διαμορφωθεί από τον πολιτιστικό σύλλογο του χωριού, ώστε να αναπαριστά την παραδοσιακή ζαγορίσια κατοικία. Εκεί έχουν συγκεντρωθεί πλήθος εργαλείων που χρησιμοποιούνταν στο Ζαγόρι τους δύο τελευταίους αιώνες, προσφέροντας στον επισκέπτη μια λαογραφική εμπειρία που λειτουργεί σαν ένα μικρό μουσείο για την πολιτιστική ενημέρωση.
Ριζάρειος Χειροτεχνική Σχολή
Η σχολή παραδοσιακών τεχνών, που ιδρύθηκε από τη Ριζάρειο Εκκλησιαστική Σχολή, εκπαιδεύει νεαρές μαθήτριες στο Μονοδένδρι, διατηρώντας ζωντανή την τέχνη και την παράδοση της περιοχής. Η σχολή διαθέτει εργαστήριο παραγωγής, όπου εργάζονται απόφοιτες της, καθώς και εκθετήριο, όπου τα δημιουργήματά τους εκτίθενται και διατίθενται προς πώληση. Μέσα από αυτές τις δραστηριότητες, όχι μόνο οι παραδοσιακές τέχνες περνούν στις νεότερες γενιές, αλλά ταυτόχρονα δημιουργούνται κίνητρα και ευκαιρίες επαγγελματικής αποκατάστασης για τους νέους, συμβάλλοντας στη συγκράτησή τους στον τόπο τους και αποτρέποντας τη φυγή προς τις πόλεις. Μπορείτε να δείτε αργαλειούς υφαντικής και ταπητουργίας καθώς και έργα που εκτίθενται στους χώρους της Ριζαρείου.
Σαρακατσάνικη Στάνη
Ιδρύθηκε και συντηρείται από την Αδελφότητα Σαρακατσαναίων Ηπείρου (ΑΣΗ) και βρίσκεται στο χωριό Σκαμνέλι. Πρόκειται για ένα σύμπλεγμα από αχυρένιες καλύβες – τα σπίτια, ή αλλιώς «κονάκια» με τον «βορό», δηλαδή την περιφραγμένη αυλή του σπιτιού και το «γρέκι», τον χώρο φύλαξης των ζώων. Λειτουργεί ως εκθεσιακός χώρος, που αναπαριστά με μεγάλη πιστότητα την κατοικία, τα έπιπλα, τα εργαλεία και άλλα αντικείμενα από τη ζωή των Σαρακατσαναίων. Η επίσκεψη είναι δωρεάν και κάθε χρόνο, στις αρχές Αυγούστου διοργανώνονται εκεί εκδηλώσεις για το ετήσιο αντάμωμα των μελών της ΑΣΗ.
Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κώστα Λαζαρίδη
Το Βοτανικό Μουσείο Κώστα Λαζαρίδη βρίσκεται στο χωριό Κουκούλι και φιλοξενείται στο σπίτι του ιδρυτή του, Κώστα Λαζαρίδη, ο οποίος συνέλεξε δείγματα από την πλούσια χλωρίδα των φαραγγιών της περιοχής. Στο μουσείο, οι επισκέπτες μπορούν να δουν τα φαρμακευτικά φυτά του Βίκου, τα οποία αξιοποιούσαν οι τοπικοί παραδοσιακοί γιατροί, γνωστοί ως «Βικογιατροί», για τις θεραπευτικές τους ιδιότητες.
Λαογραφικό Μουσείο Αγάπιου Τόλη
Το μουσείο λειτουργεί στο χωριό Κήποι και στεγάζεται σε τρία παραδοσιακά αρχοντικά. Περιλαμβάνει περίπου 40.000 εκθέματα από την καθημερινή ζωή στα Ζαγοροχώρια, τα οποία συγκέντρωσε ο Αγάπιος Τόλης με προσωπική του προσπάθεια.
